Có 4 trường hợp:

1) Ngộ nhưng chưa giải thoát: Đó là trường hợp mới ngộ lý nhưng còn vướng sự, hoặc bậc Thánh hữu học còn chưa hết kiết sử.

2) Giác ngộ và giải thoát: Đó là tường hợp ngộ lý và sự dung thông viên mãn, như các bậc Alahán, Độc giác và Toàn giác.

3) Giải thoát nhưng chưa giác ngộ: Đó là trường hợp những vị đắc các bậc thiền sắc giới, vô sắc giới có thể thoát khỏi cảnh giới vật dục (dục giới) nhưng vẫn còn vô minh và tham ái. 

4) Giải thoát và giác ngộ: Đó là trường hợp tiến trình tâm của bậc Thánh, sau khi thoát khỏi sự trói buộc của kiết sử thì Đạo tuệ chứng ngộ Thánh quả. 

Rất nhiều người giác ngộ vẫn cứ nghèo thậm chí đói nữa, nhưng đối với họ nghèo đói không là vấn đề, dù họ phải kiếm từng miếng ăn để sống. An bần lạc đạo mà con. Nhưng cũng không ít bậc Thánh có phước vật chất rất lớn.  

Con cứ làm như con nghĩ là đúng, nhưng giác ngộ là quá trình điều chỉnh nhận thức và hành vi liên tục, nên cái gì trở thành thói quen và kết luận đều trở thành chướng ngại cho quá trình điều chỉnh trực tiếp diễn ra trong từng khoảnh khắc này.

Có một ni cô ăn chay suốt đời xuất gia, khi hấp hối chỉ nhớ đến một thìa nước mắm! Biết đâu khi con muốn tiết chế lòng tham ăn thì chính là đang làm cho nó bị dồn nén một cách vô thức để rồi bùng lên khi ý chí con bất lực. Tại sao con không sáng suốt nhận ra lòng tham ăn mỗi khi nó khởi lên dù là lúc đang ăn chay hay ăn mặn? Chính sự tỉnh thức từng giây phút với thân tâm con mới là cách duy nhất vượt khỏi lòng tham muốn, kể cả lòng tham muốn cầu toàn. Giác ngộ ra sự bất toàn chính là giác ngộ hoàn toàn đó, con có biết không?

Đau khổ này sẽ giúp con thấy ra rằng hạnh phúc không lệ thuộc vào những thỏa hiệp có được từ điều kiện bên ngoài. Hạnh phúc chỉ thực sự có mặt khi nội tâm con độc lập, tĩnh tại và trong sáng, lúc đó chỉ tồn tại sự tương giao tự nhiên với mọi người mọi vật chứ không còn sự ràng buộc của những mối quan hệ đã được thiết lập.

Như vậy con nên trở về sống trọn vẹn trong sáng với chính mình để qua đó học ra những hoạt động của thân, của cảm giác, cảm xúc và của những phản ứng nội tâm v.v... mà bấy lâu con bỏ quên để đi tìm sự đáp ứng từ những điều kiện bên ngoài. Đức Phật là bậc đã giác ngộ chính mình và thấy rõ bản chất thật của cuộc sống, do đó toàn bộ giáo lý của Ngài chỉ nhằm mục đích giúp con người biết trở về giác ngộ lại chính mình để có đủ tĩnh lặng trong sáng mà thấy ra bản chất thật của đời sống.

Con nên vào Thư Viện trang web này để đọc và vào Pháp Thoại để nghe giảng thì con sẽ thấy ra ý nghĩa của cuộc sống và cách giác ngộ chính minh.

Căn cơ trình độ mỗi người một khác nên pháp môn tu cũng không ai giống ai. Tốt nhất là ai thích tu gì cứ tu để qua đó điều chỉnh nhận thức và hành xử của mình cho ngày càng đúng tốt. Không có pháp môn nào đúng hoàn toàn hay sai hoàn toàn mà chỉ có pháp môn phù hợp với người này hay người khác trong một giai đoạn nào đó mà thôi.

Vì tùy trình độ nên pháp môn có cao thấp khác nhau nhưng không phải vì vậy mà xem thường pháp môn thấp vì thấp mới hợp với trình độ của người thấp mà đem lại lợi lạc cho họ. Cái sai lớn nhất là không biết mình sai, cứ tưởng mình đúng chỉ thấy người khác sai. Sai không phải là vấn đề mà vấn đề là có nhận ra cái sai để học được cái đúng hay không. Người đã thấy ra thì cũng nên mỉm cười im lặng.

Điều nào con hiểu được thì hiểu, điều nào chưa hiểu thì cứ để đó rồi đủ duyên sẽ hiểu, đừng nên cố hiểu bằng lý trí suy luận. Vì đây là thước đo trình độ tu chứng mà con. Có thể con không hiểu một phần vì trở ngại ngôn ngữ. Vậy để sư ông giải mã ngôn ngữ thôi còn có thực chứng được hay không lại là chuyện khác.

Điều 8 có nghĩa là khi đã thực chứng bản chất tối hậu của pháp (hay Thiền Tông gọi là kiến tánh) thì không còn nghi ngờ gì về chân lý nữa. Điều 9 có nghĩa là khi đã thực chứng chân lý tối hậu thì không còn nương tựa hay dính mắc bất cứ điều gì trên đời, không còn muốn hay cố gắng trở thành cái gì nữa cả (sinh y là chỗ bám víu để trở thành), chỉ sống tùy duyên thuận pháp vô ngã vị tha thôi. Điều 10 có nghĩa là không còn thấy mình là ta, là người, là chúng sanh hay là sinh mệnh gì cả, vì đã trở về với chân lý tối hậu thì làm sao còn ngã mạn, trạo cử và vô minh nữa.                                          

1. Thấy ra trong hành động, nói năng, suy nghĩ những sai lầm như tham, sân, si, ngã mạn, tà kiến, ích kỷ, đồ kỵ, v.v...

2. Thấy ra mọi hoạt động của thân tâm chỉ là sự tương giao vận hành vô chủ giữa danh và sắc

3. Thấy ra mọi hiện tượng đều vô thường sinh diệt

4. Thấy ra nhận thức sai lầm và hữu vi tạo tác là nguyên nhân của khổ đau và trói buộc

5. Thấy ra trong sự vận hành của thân tâm và vạn pháp hoàn toàn không có cái ta

6. Thấy ra ý niệm "ta", "của ta", "tự ngã của ta" chỉ là ảo tưởng nên không còn ngã kiến, ngã thủ

7. Thấy ra mọi chế định tục đế đều không hoàn hảo nên không chấp trước vào bất cứ hình thức nào

8. Thấy ra trong thực tánh chân đế tánh biết và pháp đã tự hoàn hảo nên không còn phân vân nghi hoặc

9. Thấy ra không cần nương tựa và bám víu bất kỳ sở đắc nào nên không còn tham ái trở thành (không còn chỗ sinh y)

10. Thấy ra không có ngã, nhân, chúng sanh, thọ giả nên không còn ngã mạn, trạo cử và vô minh.

Trong mười điều trên, con thấy được chừng nào thì chính là "đạt được kết quả" chừng đó.

Câu hỏi thật hay, vì trong câu hỏi đã hàm chứa câu trả lời rồi! 

1) Nếu hiểu phương tiện là tiện nghi vật chất thì chính tiện nghi vật chất làm cho người ta say đắm trong đó nên khó thấy ra sự thật. Phật kể rằng, thuở nọ Ma Vương thấy chư Tăng giác ngộ giải thoát nhiều bèn gây khó khăn, nhưng càng khó khăn chư Tăng càng chứng ngộ nhiều hơn. Ma Vương đổi chiến thuật giúp chư Tăng sống đầy đủ tiện nghi thì trong hàng ngũ chư Tăng bất đầu có thối đọa, nên sự giác ngộ cũng bị sút giảm.

2) Nếu hiểu phương tiện là các phương pháp tu hành do đời sau vận dụng thêm khi lập tông lập phái, thì chính vì có quá nhiều phương tiện "thiện xảo" kiểu này nên đa phần người theo bị kẹt vào sở tri chướng và sở đắc chướng mà không giác ngộ giải thoát được. Hầu hết phương tiện đều chỉ đem lại kinh nghiệm cục bộ, giống như người mù sờ voi, khiến cho người theo dễ bám trụ vào phương tiện và kinh nghiệm cục bộ mà quên mục đích giác ngộ chân lý toàn diện. Ngày xưa đức Phật chỉ thẳng nguyên lý giác ngộ giải thoát ngay nơi sự thật, không qua phương tiện nào nên nhiều vị có thể trực nhận lập tức, ngày nay càng nhiều phương pháp tu cục bộ như vậy nên càng ít người giác ngộ được chân lý một cách toàn điện.